Toz taşınımı · Kuzey Çin ve Moğolistan

Pekin'in on yılın en kötü kum fırtınası

15 Mart 2021 sabahı Pekin sarı-kahverengiye döndü. Moğolistan üzerindeki derin bir siklon Gobi Çölü'nü kırbaçlamış, soğuk kuzeybatı rüzgârı tozu bir gün içinde Kuzey Çin'in üzerine süpürmüştü. Başkentte görüş birkaç yüz metreye düştü, yüzlerce uçuş iptal edildi; Çin meteoroloji servisi olayı son on yılın en güçlü kum fırtınası olarak nitelendirdi.

14–16 Mart 2021 · Pekin, Kuzey Çin, Moğolistan · CAMS, MERRA-2, ERA5

Asya haritası: 15 Mart 2021'de tozun optik derinliği. Yoğun bir toz kuşağı Taklamakan ve Gobi çöllerinden Pekin'in üzerine uzanıyor ve Mançurya üzerinde kuzeydoğuya kıvrılıyor.
15 Mart 2021'de tozun optik derinliği (CAMS, günlük ortalama). Gobi toz bulutu Pekin'e ulaşıyor ve kuzeydoğu Çin üzerindeki siklonun çevresinde kıvrılıyor.

7.058µg m⁻³

Ölçülen günlük PM10

15 Mart'ta Pekin istasyonlarındaki en yüksek günlük ortalama.S1

0,58

Tozun optik derinliği, 15 Mart

CAMS, Pekin'e en yakın ızgara noktası; 0,15'lik mart ortalamasının yaklaşık dört katı.

400+

İptal edilen uçuş

15 Mart'ta Pekin'in iki havalimanında.N1

Ne oldu?

Fırtına 14 Mart'ta güney Moğolistan'da başladı; Gobi'nin çoban topraklarında birkaç kişinin ölümüne yol açtı, yüzlercesi kayboldu.N1 15 Mart şafağında toz Pekin'e ulaşmıştı. Güneş soluk bir diske döndü; yer istasyonları birkaç saat boyunca 8.000 µg m⁻³'ün üzerinde PM10 bildirdi.N1

Kuzey Çin üzerindeki ölçümler, rekor düzeyde toz yükü gösterdi; ay sonunda ikinci bir fırtına geldi.S1

Gobi üzerinde bir siklon

Doğu Asya'daki bahar toz fırtınaları çıplak, kuru zemin üzerinde güçlü bir rüzgâr ister. Mart 2021'de Gobi az karlı, ılık bir kış geçirmişti ve 14 Mart'ta Moğolistan üzerinde bir siklon hızla derinleşti. Soğuk cephesinin arkasında saniyede 20 metreyi aşan bir fırtına çölü güneydoğuya doğru süpürdü, tozu kaldırıp Kuzey Çin Ovası'na sürdü.S1

ERA5 10 m rüzgâr hızı ve deniz seviyesi basıncı, Asya, 14 Mart 2021 12 UTC
14 Mart, 12 UTC · 10 m rüzgârı ve deniz seviyesi basıncı. Moğolistan ve kuzeydoğu Çin üzerindeki derin alçak; en güçlü rüzgârlar güneyinde ve batısında, Gobi üzerinde. ERA5.

Bir kıtayı aşarak

Toz haritaları, bulutun Gobi'den ayrılıp siklonun çevresinde kıvrıldığını ve iki gün içinde denize ulaştığını gösteriyor. Daha batıda, Taklamakan ve Orta Asya çölleri de aynı anda tozluydu.

14 Mart 2021'de tozun optik derinliği
14 MartGobi ve Taklamakan üzerinde havalanan toz.
15 Mart 2021'de tozun optik derinliği
15 MartToz bulutu Pekin'i kaplıyor ve alçağın çevresinde kıvrılıyor.
16 Mart 2021'de tozun optik derinliği
16 MartKuzey Çin Ovası, Kore ve deniz üzerinde toz.

Yeniden analizin gördüğü ve kaçırdığı

CAMS ve NASA'nın MERRA-2'si toz bulutunu 15 Mart'ta Pekin üzerine yerleştiriyor. Oysa yere yakın düzeyde Pekin için CAMS PM2.5 değeri, yaklaşık 250 µg m⁻³'lük olağan düzeyinin pek üstüne çıkmıyor; istasyonlar ise 7.058 µg m⁻³ günlük PM10 ölçtü.S1

Fark, parçacık boyutunda. Çöl tozu çoğunlukla 2,5 mikrometreden büyük, iri parçacıklardan oluşur; PM10'a sayılır ama PM2.5'e pek katkı yapmaz. Ayrıca 80 km'lik bir yeniden analiz hücresi keskin bir toz cephesini geniş bir alana yayarak ortalar. Toz fırtınalarında sütundaki miktar ve haritalar yeniden analizlerin güçlü yanıdır; sokak düzeyindeki tepe ise istasyonların.

15 Mart 2021'de Asya üzerinde MERRA-2 sütundaki toz kütlesi
15 Mart · MERRA-2 sütundaki toz kütlesi. CAMS'ten bağımsız ölçülen aynı Gobi–Pekin bulutu.
Mart 2021'de Pekin yakınında yüzey PM2.5 zaman serisi
Mart 2021'de Pekin yakınında yüzey PM2.5. İnce parçacıklar toza neredeyse tepki vermiyor; alt panel tozun optik derinliğinin 15 Mart'ta zirve yaptığını gösteriyor. CAMS.

Lab'de incele

Olayı İklim modunda aç

Her düğme Lab'i o görünümde açar; tarih, harita katmanı ve veri seti önceden seçilmiştir.

Kaynaklar

Haberler

  1. N1NPR. Desert dust sweeps into Beijing, causing China's worst sandstorm in 10 years. 15 March 2021.Pekin'deki manzara, iptal edilen uçuşlar ve Moğolistan'daki ölümler.

Çalışmalar ve kılavuzlar

  1. S1Gui, K., et al. (2022). Record-breaking dust loading during two mega dust storm events over northern China in March 2021: aerosol optical and radiative properties and meteorological drivers. Atmospheric Chemistry and Physics, 22, 7905–7932.Mart 2021'deki rekor toz yükü, ölçülen PM10 ve fırtınaların arkasındaki meteoroloji.

Haritalar ve grafikler: Climaturk Lab.

Aerosoller: CAMS küresel yeniden analizi (EAC4), Copernicus Atmosfer İzleme Servisi bilgileri kullanılarak üretilmiştir.

Aerosoller: NASA GMAO MERRA-2 (M2T1NXAER).

Hava durumu: ERA5 yeniden analizi, Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) / ECMWF.